หอยมือเสือ Giant Clam

<กลับหน้าหลัก> <<เรื่องก่อนหน้า เรื่องถัดไป>>


giant_clam1
หอยมือเสือ เป็นสัตว์ทะเลที่ไม่มีกระดูกสันหลังจำพวกมอลลัสกา โดยถูกจัดอยู่ในกลุ่มหอยสองฝา คือ มีฝาเปลือก 2 ชิ้นประกบติดกันทางด้านล่าง ขอบด้านบนหยักเป็นคลื่น บนเปลือกเป็นแนวสันยาวโค้งจากฐานมาถึงขอบเปลือก ข้างละประมาณ 4–5 แนว มีเกล็ดเปลือกเป็นแผ่นบางๆระบายเป็นชั้นๆ ขนานกันในแนวขวางโดยรอบเปลือกด้านนอก ดูไปแล้วคล้ายๆกับริ้วระบายบนกระโปรงของนักเต้นระบำละตินที่ดูแล้วสวย งามยิ่งนัก ฝาทั้งสองด้านของหอยมือเสือยึดติดกันด้วยเอ็นฝาด้านบน จะเปิดออกเพื่อรับแสงและจะแผ่ส่วนเนื้อเยื่อที่เรียกว่า "แมนเทิล" ที่มีสีสันสวยงามออกมา ลวด ลายบนแมนเทิล ของหอยแต่ละตัวจะไม่เหมือนกัน

giant_clam2
แมนเทิลนี้เป็นจุดที่ไวต่อแสง แมนเทิลจะหดเข้าไปในตัวหอยเมื่อมีแสงหรือวัตถุอื่นๆ ผ่านเข้าไปใกล้ๆและจะคลี่บานออกมาใหม่ได้อีกในทันทีที่ต้องการ หอยมือเสือมีความสัมพันธ์อย่างเหนียวแน่นกับสาหร่าย ซูแซนเทลลี่ (Zooxanthellae) เช่นเดียวกับปะการัง กล่าวคือ สาหร่ายจำนวนมากอาศัยอยู่ในเนื้อเยื่อแมนเทิล จะอาศัยของเสีย เช่น ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์, ไนเตรท, ฟอสเฟต และธาตุอาหารอื่นๆจากหอยมาใช้ในการสังเคราะห์แสงเพื่อสร้างอาหาร ส่วนหอยก็จะได้รับสารอาหารคืนจากที่สาหร่ายผลิตได้จากการสังเคราะห์แสง เช่น ก๊าซออกซิเจน และสารอาหารประเภทแป้งและน้ำตาล นอกเหนือไปจากการกินอาหารโดยการกรองเอาสิ่งมีชีวิตเล็กๆที่ลอยอยู่ในมวลน้ำ

การที่ส่วนของแมนเทิลของหอยมีสีต่างๆกัน เช่น [_] ม่วง, [_] น้ำตาล, [_] น้ำเงิน หรือ [_] เขียวนั้นไม่ใช่สีของสาหร่ายโดยตรง แต่เป็นผลลัพธ์ประกอบกันจากเม็ดสีในเนื้อเยื่อของหอยและรงควัตถุที่อยู่ในสาหร่าย หอยมือเสือทุกตัวจะเป็นกระเทย คือมีสองเพศในตัวเดียว โดยช่วงแรกยังไม่สามารถระบุเพศได้ จนอายุประมาณ 2 ปีขึ้นไป จะเป็นเพศผู้มีการสร้างน้ำเชื้อ และเมื่ออายุประมาณ 4 ปีครึ่ง จะเปลี่ยนเป็นเพศเมียเริ่มสร้างไข่เพื่อสืบพันธุ์ ในเขตร้อนหอยสามารถสืบพันธุ์ได้ทั้งปี ขณะที่ในเขตอบอุ่นหอยจะสืบพันธุ์เฉพาะช่วงฤดูร้อนเท่านั้น หอยมือเสือชนิดที่ใหญ่ที่สุดในโลกคือ Tridacna gigas ซึ่งอาจนับได้ว่าสูญพันธุ์ไปจากทะเลไทยแล้ว ขนาดใหญ่ที่สุดที่ค้นพบมีเส้นผ่าศูนย์ กลางถึง 1.5 เมตร ตามปกติเราจะพบหอยมือเสือได้ในแนวปะการังในระดับความลึกไม่เกิน 20 เมตร โดยอาจจะอยู่เดี่ยวๆตามโขดหิน ซากปะการังหรือฝังตัวอยู่ในโครงร่างแข็งของปะการังแบบก้อนโขด จากการศึกษาของนักชีววิทยาทางทะเล

giant_clam3
หอยมือเสือทั่วโลกมีอยู่ 9 ชนิด ในจำนวนนี้มี 5 ชนิด ที่น่าจะเคยมีอยู่ในทะเลไทยรวมทั้งหอยที่มีขนาดใหญ่ที่สุด
(Tidacna gigas) แต่ในน่านน้ำไทยปัจจุบันพบหอยมือเสือที่มีชีวิตอยู่เพียง 3 ชนิด ที่พบมากที่สุดจะเป็นชนิดที่ฝังอยู่ในก้อนปะการัง มีสีสันสวยงามหลากสี คือ Tridacna crocea ซึ่งเป็นหอยมือเสือที่มีขนาดเล็กที่สุด โดยมีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 15 เซนติเมตร ชนิดที่พบมากรองลงมา คือ Tridacna maxima ลักษณะค่อนข้างคล้ายชนิดแรก แต่มักฝังตัวอยู่ในก้อนปะการังหรือตามซอกหลืบประมาณครึ่งตัว ขณะที่ชนิดแรกมักฝังทั้งตัวโดยโผล่ออกมาเฉพาะแมนเทิล ส่วนชนิดที่พบน้อยอยู่ในสภาวะใกล้จะสูญพันธุ์ จนกรมประมงต้องดำเนินการเพาะเลี้ยงนั้น เป็นพันธุ์ Tridacna squamosa ซึ่งในธรรมชาติจะอาศัยเพียงเกาะติดกับหินหรือปะการังไม่ฝังตัว

สำหรับอายุขัยของหอยมือเสือนั้น หากมีอาหารสมบูรณ์ มีที่เกาะยึดที่แน่นหนาแข็งแรง น้ำทะเลในบริเวณที่อยู่อาศัยมีความสะอาดปราศจากมลพิษ และมีแสงแดดพอเพียงในการสังเคราะห์แสงของสาหร่ายซูแซนแทลลี่ หอยมือเสืออาจจะมีอายุยืนยาวได้ถึง ร้อยปีทีเดียวค่ะ

giant_clam-4 giant_clam-5 giant_clam-6 giant_clam-7 giant_clam-8 giant_clam-9 giant_clam-10 giant_clam-11 giant_clam-12 giant_clam-13 giant_clam-14 giant_clam-15 giant_clam-16 giant_clam-17 giant_clam-18 giant_clam-19

<กลับไปด้านบน>